Greece : Report unveils human rights violations stemming from austerity policy


Athens, Paris, 18 December 2014 – Austerity measures adopted in response to the economic crisis have adversely impacted human rights, such as the rights to work and health, and curtailed fundamental freedoms in Greece, denounce FIDH and its member organisation the Hellenic League for Human Rights (HLHR) in a report released today.

The report gathers findings from a mission of investigation carried out by our organisations in January 2014. It depicts a country where economic hardship and austerity combined have threatened human rights and democratic standards across different sectors, from social and economic rights, to civil and political ones.

It also exposes the risks inherent to policies that have ignored the adverse impact they were bound to have on society and points to the responsibilities that national and international institutions, particularly the EU and its member states, bear for such violations. The report reaches conclusions that are valid far beyond the Greek case, and indeed apply to all countries that have been undergoing economic assistance in response to a severe economic recession.

As a further extension to the Greek bailout has been negotiated within the Eurogroup and Greece is undergoing presidential elections, the report signals that what has been shrinking alongside public budgets, in Greece and elsewhere in Europe, is the space for individual rights and freedoms.

“The measures taken by Greece to meet its lenders’ demands proves a readiness, at the national as much as at the international level, to sacrifice nearly everything to economic recovery” declared FIDH President Karim Lahidji, in Athens for the release of the report. “While we accept that exceptional circumstances can require exceptional responses, the way policies were adopted and implemented in this context clearly failed to respect international standards”, he added.

The draconian targets for deficit and debt reduction set by the Troika were achieved mainly through cuts to public expenditure, including in essential services such as work and healthcare, without any consideration for the need to preserve minimum levels and meet minimum core obligations with respect to those rights. Authorities have thus overlooked the disastrous social effects that the programmes agreed with the Troika would likely produce, and failed to address pre-existing conditions – particularly regarding equal access to economic and social rights – that these exacerbated. In fact, the measures’ impact on human rights was never considered by neither Greece nor the Troika.

The one-sighted focus on economic and financial targets proved harmful to an already traumatised labour market and healthcare system. Massive cuts in public sector’s employment and a failure to tackle the fundamental social needs arising from the crisis have fuelled a sharp rise in unemployment, which touched unprecedented levels at 28% (September 2013) and 60,8% for the young (February 2013), before setting at 25,7% and 49,3% respectively. It also exacerbated pre-existing inequalities, with vulnerable categories paying the highest toll for a reduced access to work and worsening working conditions. Minimum wage was cut after February 2012 (when the second bailout was being negotiated) by 22% for all workers aged over 25 and 32% for under 25, while reforms aimed at making the labour market more ‘flexible’ significantly reduced protection for workers’ rights. Austerity clearly increased inequality.

Access to basic healthcare has also been severely impaired by the cuts to the public health budget and essential public health services and programmes. Doctors revealed that they sometimes had to refuse patients or postpone important surgeries due to a reduced number in hospital beds and cuts in an already understaffed and strained workforce, amongst other things. This, coupled with increased difficulties to contract health insurance, especially for the unemployed, has severely hindered access to healthcare, despite recent reforms aimed at ensuring access to public services to the uninsured. Again, vulnerable groups including women, migrants and the youth suffer a disproportionate burden, as the report shows.

“Unlike finances, human rights and fundamental freedoms cannot benefit from international bailouts” said Konstantinos Tsitselikis, HLHR President. “Economic and fiscal policies have blatantly disregarded their devastating social impacts and authorities have failed to provide the needed social support.”

Civil and political rights have also been undermined. The social unrest prompted by an austerity agenda in whose design the population has not been implicated – in blatant disregard for all regular channels for decision-making- and the deteriorating living conditions have been met with increasingly violent response and brutal repression by the authorities, while incidents are rarely investigated and hardly ever prosecuted. Far-right groups, most notably neo-Nazi Golden Dawn, gather increasing support as they draw on people’s discontent and a strong anti-austerity agenda. The government has also adopted an increasingly authoritarian stance towards public criticism, making the social and professional environment increasingly oppressive for independent media and other dissenting voices. This climate led, in summer 2013, to closing the Public Radio and Television Broadcast Service ERT, in a move that provoked public outrage in Europe and overseas.

By outlining the challenges that the country is facing and assessing them against international human rights standards, the report intends to show that what started as an economic and financial crisis has turned into an unprecedented assault on human rights and democratic standards in all countries sharing a similar fate. It calls on all the actors involved to address these challenges and overhaul an approach that threatens the very foundations on which the EU and its member states are built.

Although the Greek state bears primary responsibility for the human rights violations that occurred on its territory, the EU and IMF in imposing anti-crisis measures have also breached their obligations under international law. Similarly, EU Member States, which set up the Troika and endorsed its proposals, have breached their own obligations to assist Greece in fulfilling its human rights commitments’. The EU has in particular breached the obligation to respect, protect and promote human rights deriving from its own founding treaties and the EU Charter for Fundamental Rights. “I seriously doubt whether any human rights concerns were ever raised in designing and implementing the country’s “rescue” plans. On the contrary, human rights violations appear as having simply been regarded as an acceptable collateral damage in a broader crisis management, or as a well deserved answer to the ’Greek problem’. This is simply unacceptable” concluded Dimitris Christopoulos, FIDH Vice President.

Certain parts of the report received the fruitful collaboration of the Global Initiative for Economic, Social and Cultural Rights.

Read the report Downgrading rights: the cost of austerity in Greece


Report of the Independent Expert on the effects of foreign debt and other related international financial obligations of States on the full enjoyment of human rights, particularly economic, social and cultural rights – Mission to Greece (A/HRC/25/50/Add.1) (7 March 2014)

Do you still believe that the Greek government wants to save Greece? (2)

An Economic Hit Man Speaks Out: John Perkins on How Greece Has Fallen Victim to “Economic Hit Men”

German civil and human rights activist appealed the International Criminal Court for Greece

To the prosecutor of the International Criminal Court: Save Greece! Save the cradle of western civilization!



4 comments on “Greece : Report unveils human rights violations stemming from austerity policy

  1. Dear Justice for Greece Convener

    A very blessed Christmas and New Year 2015 to you and to your beloved folks

    Entering my reply (text below) encounters too many technicalities and negations. I was unable to enter it

    Please simplify, diminish the technicalities and do not subject our participation to face-book, twitter, and such paraphernalia

    Please enter my reply (as follows) –

    ” Hellenes wake up. You have overthrown worst slavery and survives more dire circumstances

    Do not keep the tyrants for the sake of phoney parties and governments and for loan moneys; you have overridden poorest periods and survived

    Wake up! Troika’s objective is to test how far can our Ethnos be annihilated (like a stress test). Do not let them, even if you have to revolt. But reclaim your democratic rights as your weapons

    Overthrow your corrupt and conniving political dynasty. Restore our world celebrated Hellenes’ magnificence ”

    Ο Πανάγαθος μαζή σας, νά σάς ευλογεί

    Eleftheriades, George Savva, OAM, GCSCG, CETr, JP Convener, Australian Hellenes & Europe Nexus Sydney

  2. Η παραβίαση του δικαιώματος χριστής απονομής δικαίου είναι ο συχνότερος λόγος καταδίκης της Ελλάδας από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου

    Αναρτήθηκε την 15 Ιουνίου 2016 ,Φωτεινή Στελλάκη

    Παρατηρώντας όλες τις αποφάσεις που εξέδωσε το ΕΔΔΑ (Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου) κατά της Ελλάδας, διακρίνουμε ένα ανησυχητικό μοτίβο. Σε σχεδόν όλες τις αποφάσεις έχει κριθεί ότι η χώρα μας παραβιάζει το Άρθρο 6 της ΕΣΔΑ (Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου), που περιέχει το δικαίωμα κάθε ατόμου σε Δίκαιη Δίκη.

    Το άρθρο 6 έχει ως εξής:

    «1. Παν πρόσωπον έχει δικαίωμα όπως η υπόθεσίς του δικασθή δικαίως, δημοσία και εντός λογικής προθεσμίας υπό ανεξαρτήτου και αμερόληπτου δικαστηρίου, νομίμως λειτουργούντος, το οποίον θα αποφασίσει, είτε επί των αμφισβητήσεων επί των δικαιωμάτων και υποχρεώσεών του αστικής φύσεως, είτε επί του βασίμου πάσης εναντίον του κατηγορίας ποινικής φύσεως. Η απόφασις δέον να εκδοθή δημοσία, η είσοδος όμως εις την αίθουσα των συνεδριάσεων δύναται να απαγορευθή εις τον τύπον και το κοινό καθ’ όλη ή μέρος της διαρκείας της δίκης προς το συμφέρον της ηθικής, της δημοσίας τάξεως ή της εθνικής ασφαλείας εν δημοκρατική κοινωνία, όταν τούτο ενδείκνυται υπό των συμφερόντων των ανηλίκων ή της ιδιωτικής ζωής των διαδίκων, ή εν τω κρινομένω υπό του Δικαστηρίου ως απολύτως αναγκαίου μέτρω, όταν υπό ειδικάς συνθήκας η δημοσιότης θα ηδύνατο να παραβλάψη τα συμφέροντα της δικαιοσύνης.

    2. Παν πρόσωπον κατηγορούμενον επί αδικήματι τεκμαίρεται ότι είναι αθώον μέχρι της νομίμου αποδείξεως της ενοχής του.

    3. Ειδικώτερον, πας κατηγορούμενος έχει δικαίωμα : α) όπως πληροφορηθή, εν τη βραχυτέρα προθεσμία εις γλώσσαν την οποίαν εννοεί και εν λεπτομερεία την φύσιν και τον λόγον της εναντίον του κατηγορίας. β) όπως διαθέτη τον χρόνο και τας αναγκαίας ευκολίας προς προετοιμασίαν της υπερασπίσεώς του. γ) όπως υπερασπίση ο ίδιος εαυτόν ή αναθέση την υπεράσπισίν του εις συνήγορον της εκλογής του, εν ή δε περιπτώσει δεν διαθέτει τα μέσα να πληρώση συνήγορον να τω παρασχεθή τοιούτος δωρεάν, όταν τούτο ενδείκνυται υπό του συμφέροντος της δικαιοσύνης. δ) να εξετάση ή ζητήση όπως εξετασθώσιν οι μάρτυρες κατηγορίας και επιτύχη την πρόσκλησιν και εξέτασιν των μαρτύρων υπερασπίσεως υπό τους αυτούς όρους ως των μαρτύρων κατηγορίας. ε) να τύχη δωρεάν παραστάσεως διερμηνέως, εάν δεν εννοεί ή δεν ομιλεί την χρησιμοποιουμένην εις το δικαστήριον γλώσσαν».

    Το άρθρο αυτό, συγκεκριμένα, ενσαρκώνει την αρχή του Κράτους Δικαίου, που είναι μέρος κάθε δημοκρατικής κοινωνίας. Έχει ως βασικό σκοπό να εξασφαλίσει την ομαλή λειτουργία του συστήματος απονομής δικαιοσύνης. Αξίζει να σημειωθεί ότι το άρθρο αυτό θεωρείται η δημοφιλέστερη διάταξη της σύμβασης, καθώς περιέχεται στις περισσότερες προσφυγές που γίνονται στο δικαστήριο του Στρασβούργου (ΕΔΔΑ).

    Η πρώτη παράγραφος περιέχει θεμελιώδεις εγγυήσεις για την εφαρμογή της διάταξης, οι οποίες αφορούν όλες τις δίκες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της ΕΣΔΑ. Ενώ η δεύτερη και η τρίτη ρυθμίζουν ειδικότερα θέματα, που αφορούν την ποινική δίκη και τα δικαιώματα του κατηγορούμενου. Γενικότερα, το άρθρο 6 της ΕΣΔΑ αφορά -κατά βάση- το θεσμικό και δικονομικό χαρακτήρα του συστήματος απονομής δικαιοσύνης, και δεν προχωρά σε εξέταση της ίδιας της ουσίας της υπόθεσης που εκδικάστηκε από τα εθνικά δικαστήρια. Με άλλα λόγια, το ΕΔΔΑ δεν έχει δικαιοδοσία να επεκταθεί στην εξέταση σφαλμάτων των εθνικών δικαστηρίων ως προς την εκτίμηση του ιστορικού της υποθέσεως, ή την ερμηνεία των εσωτερικών κανόνων δικαίου. Εξαίρεση υπάρχει όταν τα παραπάνω σφάλματα ενδέχεται να παραβιάζουν δικαιώματα και ελευθερίες που προστατεύονται από την ΕΣΔΑ.

    Παράλληλα, το άρθρο 6 περικλείει πολλές διαφορετικές εκφάνσεις του δικαιώματος σε Δίκαιη Δίκη. Περιλαμβάνει το δικαίωμα πρόσβασης σε δικαστήριο, το οποίο έχει δικαιοδοσία και αρμοδιότητα να εξετάσει -νομικά και ουσιαστικά- την κρινόμενη διαφορά. Άλλες θεμελιώδεις εγγυήσεις είναι αυτές του «ανεξάρτητου και αμερόληπτου» δικαστηρίου που «λειτουργεί νόμιμα». Το εθνικό δικαστήριο πρέπει να είναι ανεξάρτητο και ανεπηρέαστο τόσο από τα ίδια τα μέρη, όσο και από την εκτελεστική εξουσία της χώρας. Ζωτικής σημασίας κρίνεται και η αρχή της δημοσιότητας της δίκης για ενημέρωση του κοινού και ενίσχυση της εμπιστοσύνης στο δικαστικό σύστημα. Επιπρόσθετα, το άρθρο 6 καθιερώνει και τις αρχές της ισοπλίας , της αντιδικίας, της νομιμότητας των αποδεικτικών μέσων, της αιτιολόγησης των αποφάσεων, καθώς και το δικαίωμα σιωπής και μη αυτοενοχοποίησης. Όλα τα παραπάνω συντελούν στην συγκρότηση του δίκαιου χαρακτήρα της δίκης.

    Η αρχή, όμως, που μας ενδιαφέρει περισσότερο, είναι αυτή της εύλογης διάρκειας της δίκης. Γενικά από το άρθρο 6 θεμελιώνεται υποχρέωση του κράτους να οργανώσει ένα σύστημα εκτέλεσης των αποφάσεων των εθνικών δικαστηρίων, το οποίο να λειτουργεί αποτελεσματικά και στην πράξη. Αυτό περιλαμβάνει και την απονομή της δικαιοσύνης σε «λογική προθεσμία». Η λογική αυτή προθεσμία θα κριθεί από πολλούς διαφορετικούς παράγοντες, όπως η πολυπλοκότητα της υπόθεσης, η συμπεριφορά του προσφεύγοντος, και η στάση που κράτησαν τα αρμόδια κρατικά όργανα σε όλο το χρονικό πλαίσιο της δίκης.

    Η παραπάνω έκφανση του δικαιώματος της δίκαιης δίκης είναι αυτή που απασχολεί κατά βάση τη χώρα μας. Τα τελευταία χρόνια, σχεδόν τα δύο τρίτα των αποφάσεων του ΕΔΔΑ που καταδικάζουν την Ελλάδα, διαπιστώνουν υπερβολική διάρκεια της δίκης, είτε αυτή είναι διοικητική, πολιτική ή ποινική. Παράλληλα, μέχρι πρόσφατα, τα νομοθετήματα δικονομίας δεν προέβλεπαν την ύπαρξη «επιταχυντικού» ένδικου βοηθήματος που να καταπιάνεται με υποθέσεις υπερβολικής διάρκειας της δίκης, πράγμα που είχε ως άμεσο αποτέλεσμα τον πολλαπλασιασμό των εν λόγω προσφυγών στο ΕΔΔΑ.

    Εδώ κάνει την είσοδο του ο θεσμός των «πιλοτικών αποφάσεων». Με την πιλοτική απόφαση ρυθμίζεται ένα γενικότερου ενδιαφέροντος ζήτημα, που έχει συνέπειες για ευρύτερο κύκλο προσώπων. Το νομικό αυτό ζήτημα πρέπει να παρουσιάζει μείζονα σημασία, ή να τίθεται σε μεγάλο αριθμό υποθέσεων. Η πρώτη πιλοτική απόφαση για την χώρα μας ήταν η «Αθανασίου κατά Ελλάδας» το 2010. Στην υπόθεση αυτή διαπιστώθηκε η ύπαρξη νομικού, «συστημικού» προβλήματος στο πεδίο της διοικητικής δικαιοσύνης, και το ΕΔΔΑ έθεσε προθεσμία ενός χρόνου για να προβλεφθεί νομοθετικά το απαραίτητο ένδικο βοήθημα. Σε συμμόρφωση με αυτήν την πιλοτική απόφαση ψηφίστηκε ο νόμος 4055/2012 (άρθρα 53 -59), σύμφωνα με τον οποίο εισήχθη εσωτερικό ένδικο βοήθημα που αποσκοπεί στην παροχή αποζημίωσης σε περίπτωση υπερβολικής διάρκειας της διοικητικής δίκης. Το πρόβλημα όμως δεν λύθηκε απολύτως, αφού οι καθυστερήσεις στην απονομή δικαιοσύνης στη χώρα μας συνεχίζουν να υφίστανται.

    Σύμφωνα με την Εθνική Αναφορά του ΕΔΔΑ για την Ελλάδα, μόνο το 2015 κατά της χώρας μας υπήρχαν 764 προσφυγές, από τις οποίες οι 43 οδήγησαν σε καταδικαστικές αποφάσεις για παραβιάσεις τουλάχιστον ενός άρθρου της ΕΣΔΑ. Το 2016 ξεκίνησε με τον υπερβολικό αριθμό των 896 προσφυγών, και μέσα στο πρώτο εξάμηνό του οι καταδικαστικές αποφάσεις κατά της χώρας μας, μόνο για την παραβίαση του άρθρου 6, είναι ήδη 5. Όπως είναι εύλογα κατανοητό, όλη αυτή η κατάσταση φέρνει στο φώς το τεράστιο δομικό πρόβλημα της ελληνικής έννομης τάξης, και κρίνεται ζωτικής σημασίας η εύρεση μίας πρακτικής λύσης για την εναρμόνιση αυτής με τα ευρωπαϊκά πρότυπα.


    Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου Ερμηνεία κατ’ άρθρο, Λινός-Αλέξανδρος Σισιλιάνος, Νομική Βιβλιοθήκη, Αθήνα, 2013 – Άρθρο 6, Σελ. 191-251

    Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ)

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment: Logo

You are commenting using your account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s