Η απλή αριθμητική της μνημονιακής κατάρρευσης του ΑΕΠ

Γράφει ο Βασίλης Βιλιάρδος*

Όπως έχει αναφερθεί, η μεγαλύτερη ζημία που προκάλεσαν τα μνημόνια στην Ελλάδα είναι η κατάρρευση του ΑΕΠ (άρθρο) – ενώ ελάχιστοι κατανοούν πως τα αποτελέσματα τους για τη χώρα μας είναι αντίστοιχα ενός βομβαρδισμού της, χειρότερου από εκείνου της πρώην Γιουγκοσλαβίας από τις Η.Π.Α.

Ως εκ τούτου αδυνατούμε να καταλάβουμε αυτούς που συνεχίζουν να υποστηρίζουν την εγκληματική πολιτική που επιβλήθηκε στην Ελλάδα, η οποία δεν έχει κανένα ιστορικό προηγούμενο – ούτε φυσικά σχέση με τη λιτότητα των χωρών που  δραστηριοποιήθηκε ανάλογα η Τρόικα, όπως η Πορτογαλία και η Ιρλανδία, αφού το ΑΕΠ που αφαιρέθηκε ήταν ελάχιστο.

 

108

                       Επεξήγηση γραφήματος: Εξέλιξη του ΑΕΠ της Ελλάδας σε δις $ (μπλε στήλες, αριστερή κάθετος, από τα 350 δις $ στα 200 δις $), σε σύγκριση με την Ιρλανδία (διακεκομμένη γραμμή, δεξιά κάθετος).

Για να γίνει περισσότερο κατανοητό το θέμα, εάν το ΑΕΠ της Ελλάδας είχε επιστρέψει σήμερα στο αντίστοιχο του 2008 (233 δις €), τότε το δημόσιο χρέος μας ως προς το ΑΕΠ θα ήταν ίσο με αυτό της Ιταλίας – οπότε σχετικά βιώσιμο. Το σημαντικότερο όμως όλων έχει σχέση με τα έσοδα του δημοσίου – από την εξέλιξη των οποίων εξαρτώνται τα μέτρα που επιβάλλονται στην Ελλάδα, όπως οι μειώσεις μισθών, συντάξεων κοκ., (οπότε ο καθοδικός κύκλος του θανάτου αφού τα μέτρα ανατροφοδοτούν την κρίση).

Ειδικότερα, στα πάνω από 60 δις € πραγματικό ΑΕΠ που χάσαμε τα ετήσια έσοδα, υπολογιζόμενα στο 30% των 60 δις €, είναι περί τα 18 δις € – ένα τεράστιο ποσόν που δεν εισπράττει πλέον το κράτος, ίσο με έξι ΕΝΦΙΑ! Για να καλυφθούν δε τα 18 δις €, φορολογούνται υπερβολικά οι Πολίτες – με αποτέλεσμα να μην καταναλώνουν και να μην επενδύουν, οπότε είναι αδύνατον να ξεφύγει ποτέ η Ελλάδα από την ύφεση.

Εάν τώρα προσθέσουμε τις ασφαλιστικές εισφορές που χάνονται κάθε χρόνο από την πτώση του ΑΕΠ, ίσες τουλάχιστον με το 20% των 60 δις €, τότε η επί πλέον απώλεια είναι περί τα 12 δις € ή ίση με ακόμη τέσσερα ΕΝΦΙΑ – γεγονός που οδηγεί στην κατάρρευση του ασφαλιστικού συστήματος, το οποίο ήταν ήδη προβληματικό.

Όσον αφορά τώρα την ανεργία, κρίνοντας από το ότι σε κάθε 50.000 € μείωση του ΑΕΠ αντιστοιχεί μία θέση εργασίας, τότε από την πτώση των 60 δις € έμειναν άνεργοι 1.200.000 Έλληνες – με αποτέλεσμα όχι μόνο να χάνονται ασφαλιστικές εισφορές αλλά, επίσης, να επιβαρύνονται οι κρατικές δαπάνες με τα επιδόματα ανεργίας, οπότε να απαιτούνται νέοι φόροι για να καλυφθούν.

Εάν τώρα υποθέσει κανείς ότι, σε κάθε δέκα εργαζόμενους αντιστοιχεί μία μικρή επιχείρηση, τότε η απώλεια των 60 δις € οδήγησε στη χρεοκοπία 120.000 εταιρείες – αν και ο αριθμός ήταν μάλλον υψηλότερος. Από τις χρεοκοπίες αυτές δεν έχασαν μόνο οι εργαζόμενοι τη δουλειά τους ή οι επιχειρηματίες τα εισοδήματα και τα περιουσιακά τους στοιχεία, αλλά πολλοί άλλοι – όπως οι τράπεζες που τους δάνειζαν, οι προμηθευτές που τους πίστωναν κοκ.

Κάηκαν λοιπόν τεράστια ποσά στην Ελλάδα, χωρίς να υποτιμάμε αυτά του χρηματιστηρίου – το οποίο σήμερα θα βρισκόταν τουλάχιστον στις 5.000 μονάδες, αφού τα περισσότερα άλλα έχουν υπερβεί τα προηγούμενα τους ρεκόρ λόγω του πάρτι που οργάνωσαν οι κεντρικές τράπεζες.

Από την άλλη πλευρά, η κατακόρυφη πτώση του ΑΕΠ και η εξ αυτής άνοδος της ανεργίας οδήγησαν στο ραγδαίο περιορισμό των μισθών – με αποτέλεσμα όχι μόνο τη μείωση της κατανάλωσης και των επενδύσεων αλλά, επίσης, την πτώση των τιμών των ακινήτων, οι οποίες είναι άμεσα συνδεδεμένες με το εκάστοτε επίπεδο των μισθών. Η πτώση τώρα των τιμών της ακίνητης περιουσίας, η οποία υπολογίσθηκε από την Credit Suisse στα 500 δις € περίπου (-40% όσο και η πτώση των μισθών), μείωσε αντίστοιχα τις υφιστάμενες ή μελλοντικές εγγυήσεις των Ελλήνων για την παροχή δανείων από τις τράπεζες – οπότε τη ρευστότητα στην αγορά, αφού το 90% σχεδόν των χρημάτων που κυκλοφορούν «παράγονται» από τις εμπορικές τράπεζες μέσω της παροχής δανείων.

Εάν εδώ προστεθεί το πρόβλημα των κόκκινων τραπεζικών δανείων λόγω της αδυναμίας εξυπηρέτησης τους εκ μέρους των οφειλετών τους, είτε επειδή έμειναν άνεργοι, είτε εξαιτίας της μείωσης των μισθών τους, είτε επειδή δεν μπορούσαν να πουλήσουν τα σπίτια τους λόγω της κατακόρυφης πτώσης των τιμών τους και της μηδενικής ζήτησης,τότε κατανοεί κανείς το τρομακτικό μέγεθος της καταστροφής.

* Ο Βασίλης Βιλιάρδος είναι οικονομολόγος, αναλυτής και υπεύθυνος του site analyst.gr

ΣΧΕΤΙΚΑ

Advertisements

4 comments on “Η απλή αριθμητική της μνημονιακής κατάρρευσης του ΑΕΠ

  1. Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν – Γιατί αποτυγχάνουν τα μνημόνια; …

    του Σπύρου Στάλια, Οικονομολόγος Ph.D 17 Οκτ. 2017

    Εισαγωγή Μεθοδολογίας

    Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) μπορούμε να το δούμε από την πλευρά της Εθνικής Δαπάνης και από την πλευρά του Εθνικού Εισοδήματος. Η Εθνική Δαπάνη είναι εκείνη που καθορίζει το Εθνικό Εισόδημα.

    Αν το δούμε από την πλευρά των δαπανών τότε:

    Υ= C + I +G + (X – M)

    που σημαίνει ότι το ΑΕΠ αποτελείται από το άθροισμα της τελικής δαπάνης για κατανάλωση (C), συν την δαπάνη για επενδύσεις (Ι), συν τις συνολικές κρατικές δαπάνες (G), δηλαδή τις δαπάνες για αγαθά και υπηρεσίες που αγοράζει το κράτος από τον ιδιωτικό τομέα, συν την διαφορά εξαγωγών (X) εισαγωγών (M) ή πιο ακριβέστερα συν το έλλειμμα/περίσσευμα του ισοζυγίου εξωτερικών συναλλαγών.

    Αν δούμε το ΑΕΠ από την πλευρά του εισοδήματος τότε:

    Υ = C + S + T

    που υποδηλώνει ότι το εθνικό εισόδημα τελικά επιστρέφει στα νοικοκυριά που το καταναλώνουν (C), το αποταμιεύουν (S), και πληρώνουν φόρους (Τ).

    Βασικός κανόνας της λογιστικής μακροοικονομίας, είναι ότι η Δαπάνη είναι ίση με το Εισόδημα και άρα:

    C + I + G + (X – M) = C + S + T

    που μπορεί να γραφεί:

    (G–T)+(I–S)+(X–M) =0

    Το δημόσιο ισοζύγιο (G–T), αν είναι αρνητικό (-) είναι πλεονασματικό, και ελλειμματικό αν είναι θετικό (+).

    Το ισοζύγιο του ιδιωτικού τομέα (I–S), αν είναι θετικό (+) είναι ελλειμματικό και πλεονασματικό αν είναι αρνητικό (-).

    Το ισοζύγιο εξωτερικών συναλλαγών (X–M), αν είναι θετικό (+) είναι πλεονασματικό και αν είναι αρνητικό (-) είναι ελλειμματικό. Το ισοζύγιο εξωτερικών συναλλαγών εκφράζει τις ροές δαπάνης/εισοδημάτων των ξένων προς την χώρα και τις ροές δαπάνης/εισοδημάτων από εμάς προς του ξένους. Η διάφορα εξαγωγών εισαγωγών ονομάζεται καθαρές εξαγωγές και αντιπροσωπεύουν τις καθαρές αποταμιεύσεις/εισπράξεις του ξένων.

    Στην παραπάνω εξίσωση έχουμε μαζί και του τρεις τομείς της οικονομίας και μας δείχνει πως οι τομείς αυτοί αλληλοεπηρεάζονται.

    Αυτό σημαίνει ότι εφ’ όσον (T–G)+(S–I)+(M–X)=0, αποκλείεται ταυτοχρόνως και οι τρεις τομείς της οικονομίας να έχουν έλλειμμα ή και οι τρεις να έχουν περίσσευμα. Αν κάποιος τομέας έχει έλλειμμα, τότε ένας ή και οι άλλοι δυο τομείς θα έχουν περίσσευμα. Είναι απλή άλγεβρα. Με άλλα λόγια το έλλειμμα/περίσσευμα του δημοσίου τομέα είναι μέχρι τελευταίου ευρώ το περίσσευμα /έλλειμμα του ευρύτερου ιδιωτικού τομέα, δηλαδή, (G–T)=(S–I)+(M–X).

    Αποκλείεται αφ’ εαυτού, κάποιος τομέας να δημιουργήσει από μόνος του πλούτο αν κάποιος άλλος τομέας δεν έχει έλλειμμα. Είναι απλό. Αν (G–T)=0 και (Χ-Μ)=0 τότε βάση την εξίσωση (G–T) +(I–S)+(X–M) =0, θα πρέπει (I–S)=0. Με άλλα λόγια το σύνολο των υποχρεώσεων του ιδιωτικού τομέα σε σχέση με τις υποχρεώσεις του είναι μηδέν. Δηλαδή αν κάποιος θέλει να δαπανήσει πάνω από τα έσοδα του τότε κάποιος θα τον δανείσει, άλλος ιδιώτης ή τράπεζα. Δεν αλλάζει τίποτα μέσα στον ιδιωτικό τομέα. Ο πλούτος σε χρήμα που παράγεται είναι μηδέν.

    Η διακίνηση αυτού του χρήματος, του ‘εσωτερικού χρηματικού πλούτου’ του ιδιωτικού τομέα, που ονομάζεται ‘οριζόντια διακίνηση’, δεν μεταβάλλει την καθαρή θέση του χρηματικού πλούτου του ιδιωτικού τομέα.

    Για να μεταβληθεί ο πλούτος του ιδιωτικού τομέα, για να αυξηθεί, πρέπει αυτό να γίνει μέσω ροών χρήματος που είναι έξω από αυτόν, είναι ‘εξωτερικός πλούτος’ και η συναλλαγή αυτή ονομάζεται ‘καθετή συναλλαγή’. Δηλαδή το κράτος δαπανά περισσότερο απ’ ότι φορολογεί. Αν το κράτος δαπανά όσο φορολογεί αποκλείεται ο ιδιωτικός τομέας να αποκτήσει πλούτο, αν δε το κράτος φορολογήσει περισσότερο απ’ ότι δαπανά, τότε ο πλούτος του ιδιωτικού τομέα μειώνεται.

    Κατά συνέπεια ο καθαρός συνολικός χρηματικός πλούτος του ιδιωτικού τομέα, όλων των μορφών, αποτελεί μέχρι τελευταίου ευρώ, έλλειμμα του δημοσίου τομέα. Τελεία και παύλα.

    Ας προσθέσουμε τώρα και τον εξωτερικό τομέα για να έχουμε μια σαφέστερη εικόνα της δημιουργίας πλούτου του ιδιωτικού τομέα.

    Γενικός κανόνας στην περίπτωση αυτή, δηλαδή ο ιδιωτικός τομέας να συσσωρεύει πλούτο, δηλαδή (S>I), μπορεί να γίνει εφόσον ο εξωτερικός τομέας της οικονομίας έχει περίσσευμα (X>M), ο δημόσιος τομέας να έχει περίσσευμα (Τ), αλλά (Χ-Μ)>(Τ-G). Με άλλα λόγια για να έχει πλούτο ο ιδιωτικός τομέας το εξωτερικό πλεόνασμα αποτελεί ικανή αλλά όχι αναγκαία συνθήκη, εφόσον εξαρτάται από το ύψος του δημοσίου πλεονάσματος.

    Εδώ θα πρέπει να τονιστεί ότι η εξίσωση αυτή μας ενώνει όλους, ασχέτως ιδεολογίας, χρόνου, τόπου ή κράτους οποιασδήποτε οικονομικής δομής, είναι παγκοσμίου ισχύος, γιατί δεν είναι τίποτα άλλο παρά μια λογιστική απεικόνιση του εθνικού εισοδήματος από την πλευρά της πηγής και διάθεσης του. Δεν έχει ιδεολογία αυτή η εξίσωση, είναι Λογιστική.

    Παρακάτω σας έχω ενδεικτικά ένα γράφημα που αποτυπώνει, με βάση την παραπάνω εξίσωση, το ισοζύγιο των τομέων της οικονομίας, του συνόλου των χωρών της ευρωζώνης. Aν επιθυμείτε να δείτε το ισοζύγιο των τομέων της οικονομίας οποιασδήποτε χώρας, χτυπήστε στο διαδίκτυο Sectoral Balance… και άμεσα θα έχετε την εικόνα του συνολικού της ισοζυγίου.

    Γράφημα 1

    Θεωρητική αποτύπωση οικονομικών πολιτικών

    Η εξίσωση καίτοι είναι μια λογιστική εξίσωση, που δεν επιδέχεται αμφισβήτηση, από οποιαδήποτε σχολή σκέψης, αποτελεί την βάση αποτίμησης της άσκησης μιας οικονομικής πολιτικής, αλλά και την επιδίωξη άσκησης μιας άλλης οικονομικής πολιτική, με τον περιορισμό την αλληλεπίδραση των τομέων της οικονομίας.

    Η αβεβαιότητα είναι Νόμος στην Οικονομία.

    Την παραπάνω εξίσωση μπορούμε να τη γράψουμε:

    (S–I)=(G–T)+(X–M) ή (S–I)=(X–M)-(T–G), όπου (S–I) είναι η εξηρτημένη μεταβλητή, και το Γράφημα 2 την απεικονίζει.

    Γράφημα 2

    Το σχήμα αυτό, είναι ένα πολύτιμο εργαλείο των μετακεϋνσιανών, που εισηγήθηκε ο Robert Parenteau αλλά και ο Billy Mitchel, L.R Wray, Pavlina Tcherneva, Jan Kregel, Mathew Forstater, Stephanie Kelton, Warren Mosler, D.Papadimitriou (ναι ο δικός μας). Η διακεκομμένη διαγώνιος γραμμή είναι ο γεωμετρικός τόπος που κάθε της σημείο εκφράζει ισορροπία, δηλαδή οι δαπάνες του ιδιωτικού τομέα είναι ίσες με τα έσοδα του. Με άλλα λόγια οι επενδύσεις είναι ίσες με τις αποταμιεύσεις.

    Η κάθετη γραμμή απεικονίζει το ισοζύγιο του δημόσιου τομέα ενώ η οριζόντια γραμμή απεικονίζει το ισοζύγιο του εξωτερικού τομέα.

    Ο ιδιωτικός τομέας έχει πλεόνασμα σε κάθε σημείο του γραφήματος, δεξιά και κάτω από την διακεκομμένη διαγώνιο, που βρίσκεται στις περιοχές IIIa, IV και Ia.

    1) Στην περιοχή Ia, ο ιδιωτικός τομέας επιθυμεί να έχει πλεονάσματα, δηλαδή S>I. Ταυτόχρονα όμως και ο δημόσιος τομέας επιθυμεί να έχει πλεονάσματα, δηλαδή Τ>G. Συνεπώς το δεξιό μέρος της εξίσωσης (S–I)= (X–M)-(T–G) θα πρέπει να είναι θετικό. Με άλλα λόγια (X–M)>(T–G). Αυτό σημαίνει ότι η χώρα είναι πλήρως εξαγωγική και τα πλεονάσματα του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα καλύπτονται πλήρως από το έλλειμμα των ξένων προς εμάς, από το θετικό πρόσημο της διαφοράς (X–M), και η εξίσωση μπορεί να γραφεί (S–I)+(T–G)=(X–M).

    2) Στην περιοχή ΙV, ο ιδιωτικός τομέας επιθυμεί οι εισπράξεις του (S), (αποταμιεύσεις), να είναι μεγαλύτερες από τις επενδύσεις του (I), (δαπάνες), άρα να αποκτά και να συσσωρεύει πλούτο. Για να γίνεται αυτό θα πρέπει το δεξιό μέρος της εξίσωσης (S–I)=(G–T)+(X–M) να είναι θετικό. Με άλλα λόγια η χώρα θα πρέπει να έχει δημόσια ελλείμματα και να πραγματοποιεί εξαγωγές μεγαλύτερες από τις εισαγωγές.

    3) Στην περιοχή ΙΙΙa και πάλι ο ιδιωτικός τομέας έχει πλεονάσματα S>I, αλλά ο εξωτερικός τομέας έχει ελλείμματα Μ>X. Κατά συνέπεια το πλεόνασμα του ιδιωτικού τομέα αλλά και τις εισαγωγές, θα πρέπει να τις καλύψει το έλλειμμα του δημόσιου τομέα, και η εξίσωση παίρνει την μορφή (S–I)+(M–X)=(G–T).

    Το παρακάτω δίγραμμα συνοψίζει κάτω από ποιες προϋποθέσεις ο ιδιωτικός τομέας έχει διαρκώς πλεόνασμα.

    Γράφημα 3

    Τώρα ας πάμε στις περιοχές Ib, II και ΙΙΙb που βρίσκονται πάνω και αριστερά της διακεκομμένης διαγώνιου, περιοχές που ο ιδιωτικός τομέας έχει έλλειμμα.

    4) Στην περιοχή Ιb ο δημόσιος τομέας έχει περίσσευμα Τ>G, ο εξωτερικός τομέας έχει περίσσευμα Χ>M και κατά συνέπεια την διαφορά του κρατικού πλεονάσματος σε σχέση με το πλεόνασμα του εξωτερικού τομέα, θα πρέπει να την καλύπτει το έλλειμμα του ιδιωτικού τομέα, και κατά συνέπεια η εξίσωση παίρνει την μορφή (T–G)-(M–X) = (I–S).

    5) Στην περιοχή ΙΙ, ο δημόσιος τομέας έχει περίσσευμα Τ>G, ο εξωτερικός τομέας έχει έλλειμμα Μ>X, κατά συνέπεια ο ιδιωτικός τομέας καλείται να το καλύψει, και το περίσσευμα του δημόσιου τομέα αλλά και το έλλειμμα του εξωτερικού τομέα. Η εξίσωση μας παίρνει την μορφή (T–G)+(M–X)=(I–S).

    6) Τέλος στην περιοχή IIIb ο εξωτερικός τομέας είναι ελλειμματικός Μ>X, δηλαδή οι ξένοι έχουν χρηματικές απαιτήσεις από την χώρα, ο δημόσιος τομέας επίσης είναι ελλειμματικός (TI, ο εξωτερικός τομέας έχει ελλείμματα Μ>X και ο δημόσιος επίσης έλλειμμα (G>T).

    Γιατί την πάτησαν έτσι οι νεοφιλελεύθεροι;

    Οι νεοφιλελεύθεροι φωστήρες, δικοί μας και ξένοι, οικονομικά ανιστόρητοι και με φτωχή οικονομική παιδεία, δεν έλαβαν υπ’ όψιν τους ότι και ο ιδιωτικός τομέας άρχισε να υπερχρεώνεται από το 1999, βλέπε Γράφημα 6.

    Γράφημα 6

    Έτσι λοιπόν από το 2009, με την ταυτόχρονη μείωση των δαπανών του κράτους, άρχισε ο ιδιωτικός τομέας να αποταμιεύει για να αποπληρώσει τον δανεισμό του, με αποτέλεσμα, μαζί με την μείωση των δαπανών του κράτους, και την αύξηση της φορολογίας να συρρικνωθεί το εθνικό εισόδημα και να αυξηθεί η ανεργία.

    Η χώρα πια είχε εισέλθει στο λαβύρινθο της ύφεσης απ’ όπου ποτέ δεν μπορεί να ξεφύγει. Ήδη αυτό το έργο παίζεται 9 ολόκληρα χρόνια. Παρά τα αντιθέτως λεγόμενα, η περαιτέρω πτώση της οικονομίας θα είναι αιφνίδια, με κοινωνική έκρηξη που δεν θα έχει προηγούμενο, αν πράγματι επιτευχθεί πρωτόγεννες πλεόνασμα, καίτοι ισχυρίζονται ότι αυτό επετεύχθη το 2016 που είναι ψέμα (Το πραγματικό έλλειμμα ήταν 8,8 δις ευρώ το 2016 και το πλεόνασμα προέκυψε από δαπάνες που σπρώχτηκαν στο μέλλον και θα τις βρούμε μπροστά μας. Εδώ μυρίζει νέα υπόθεση Γεωργίου/ΕΛΣΤΑΤ).

    Η ανάθεση στην ιδιωτική πρωτοβουλία της ανάπτυξης της χώρας, με την δημιουργία νέου δανεισμού από αυτόν, δεν είναι βιώσιμη λύση.

    Ποτέ δεν ήταν και ποτέ δεν θα είναι, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και σε παγκόσμια κλίμακα.

    Εδώ τελειώνω την περιγραφή αυτής της ελεεινής πολιτικής, που όσοι την πιστεύουν και την εκτελούν είναι ή ηλίθιοι ή προδότες. Η μεγάλη μάζα δεν καταλαβαίνει καθ’ ότι φοβισμένη και τρομοκρατημένη.

    Όλοι γνωρίζουμε πια ότι αυτή η πολιτική εξυπηρετεί τις Τράπεζες και τους πολιτικούς της Βουλής. Όλα αλλάζουν και μόνο τα χρέη σταθερά αυξάνονται. Κάτι λέει αυτό.

    Τι άλλο θα μπορούσε να κάνει η ΕΕ

    Το ερώτημα που εγείρεται εδώ είναι το εξής. Θα μπορούσε η ΕΕ να κάνει κάτι άλλο όταν ξέσπασε η κρίση, λαμβάνοντας υπ’ όψη ότι και ο δημόσιος τομέας είναι καταχρεωμένος αλλά και ο ιδιωτικός και ταυτόχρονα υπήρχε και έλλειμμα στο ισοζύγιο πληρωμών;

    Ναι θα μπορούσε με διαφορετικές προϋποθέσεις. Είναι απλό. Θα μπορούσε να εφαρμοστεί η πολιτική της περιοχής Ia.


    Γράφημα 7

    Στο Γράφημα 7, περιοχή Ia, ο ιδιωτικός τομέας επιθυμεί να έχει πλεονάσματα S>I, ταυτόχρονος και ο δημόσιος τομέας, δηλαδή Τ>G. Αυτό θα σήμαινε ότι (X–M)>(T–G) και ότι η χώρα είναι πλήρως εξαγωγική, όπου τα πλεονάσματα του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα καλύπτονται πλήρως από το θετικό πρόσημο της διαφοράς (X–M), όποτε η εξίσωση θα μπορούσε να γραφεί (S–I)+(T–G)=(X–M), και να έχουμε και αύξηση του ΑΕΠ (προσοχή, το πλεόνασμα του εξωτερικού τομέα είναι έλλειμμα των ξένων, πχ στην εμπορική σχέση Γερμανίας-Ελλάδας, το έλλειμμα της Ελλάδος είναι πλεόνασμα της Γερμανίας).

    Δηλαδή οι χώρες της ευρωζώνης με πλεονάσματα θα καθόριζαν την ανάπτυξη της χώρας μας, εφ όσον θα ήθελαν να αγοράσουν ελληνικά προϊόντα.

    Αυτή την πολιτική εισηγήθηκε ο Κέυνς κατά την διάρκεια της συνδιάσκεψης των Βερσαλλιών, μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, όπου διακανονιζόντουσαν από του Συμμάχους οι πολεμικές αποζημιώσεις που θα έπρεπε να καταβληθούν από την Γερμανία.

    Είπε τότε ο Κέυνς ότι ‘άμα είναι να αρμέξουμε την Γερμανία πρέπει πρώτα να την ταΐσουμε’. Από τους Τραπεζίτες των Συμμάχων απορρίφθηκε η πρόταση και έτσι οι πολιτικοί εφήρμοσαν την πολιτική ΙΙΙa, με αποτέλεσμα να διαλυθεί η μεσαία τάξη στη Γερμανία, να έλθει ο Χίτλερ, μετά ο Πόλεμος, για να ξεκαθαρίσει η κατάσταση με την συμφωνία του Μπρέτον Γούντς.

    Το ίδιο κάνουν σήμερα οι Γερμανοί στην Ελλάδα. Την αρμέγουν κανονικά μαζί με τους Τραπεζίτες. Διαλύουν την μεσαία τάξη, πράγμα που θα μας οδηγήσει σε άγριες καταστάσεις. Πρωταρχικό για τους δανειστές είναι η προστασία του ευρώ και άρα η αξία των χρεών, αδιαφορώντας για οτιδήποτε άλλο. Είναι κοράκια.

    Από την άλλη, για να κάνουν κάτι άλλο οι Γερμανοί, ας πούμε ότι εισηγήθηκε ο Κέυνς γι αυτούς και μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο αλλά και τον Β’ ΠΠ, όχι μόνον για την Ελλάδα αλλά και για όλο τον Νότο, σημαίνει ότι θα πρέπει ο δημόσιος τομέας τους να κάνει ελλείμματα, πιθανότατα και ο ιδιωτικός, για να καλύψουν τα ελλείμματα στο μελλοντικό τους ισοζύγιο πληρωμών που θα είναι αρνητικό. Εξ ου και οι κραυγές, γιατί να πληρώσουμε εμείς για τον αμαρτωλό Νότο!

    Έτσι έχουν ανοίξει ένα δρόμο βραχυχρόνιων δανεισμών που δεν θεραπεύει τίποτα αλλά αυξάνει το βάρος του δανεισμού. Είναι η αγωνία των απολογητών του ευρώ, που εκφράζεται με την πρόταση ‘ποτέ θα βγούμε στις αγορές’. Η απάντηση βέβαια είναι, ποτέ! Δεν γίνονται έτσι τα πράγματα ή για να γίνουν αλλιώς σημαίνει ότι η ΕΕ θα πρέπει γίνει Αμερική, να αλλάξει η δομή του ευρώ. Ίσως κάποτε, αλλά η ζωή είναι σήμερα και άπαξ για τον καθένα μας. Κατά συνέπεια έχουμε υποχρέωση απέναντι στο δώρο της ζωής να ανταποκριθούμε κάνοντας ότι πρέπει που ο βίος μας να είναι πολιτισμένος και αξιοπρεπής. Άρα τον ζυγό που μας καθιστά υπάνθρωπους πρέπει να τον αποτινάξουμε. Ότι η γνώση επιτάσσει πρέπει να το κάνουμε.

    Γιατί είναι επιτακτική η άμεση επιστροφή στο Εθνικό Νόμισμα


    Γράφημα 8

    Μια χώρα που εκδίδει το δικό της νόμισμα που ελεύθερα διακυμαίνεται στις αγορές, ποτέ δεν πτωχεύει, ποτέ δεν φορολογεί για να δαπανήσει και ποτέ δεν δανείζεται για τον ίδιο σκοπό.

    Η χώρα που εκδίδει το δικό της νόμισμα μπορεί να δαπανήσει όσο θέλει έως ότου επιτύχει την πλήρη απασχόληση του εργατικού της δυναμικού και των πόρων της. Ο μόνος της περιορισμός στην δαπάνη της είναι οι πόροι της χώρας κι τίποτα άλλο. Κατά συνέπεια σε οποιαδήποτε περιοχή του γραφήματος 7 η χώρα μπορεί να ασκήσει την πολιτική που αποσκοπεί στους παραπάνω στόχους.

    Αν υποθέσουμε ότι η χώρα έχει έλλειμμα στο ισοζύγιο πληρωμών και ταυτόχρονα ο ιδιωτικός τομέας της επιθυμεί να έχει πλεόνασμα, δηλαδή να αποταμιεύει, πράγμα που σημαίνει ότι η εσωτερική ζήτηση μειώνεται, το κράτος κάλλιστα μπορεί να κάνει έλλειμμα έτσι ώστε να διατηρεί την ζήτηση στα επίπεδα εκείνα που είναι ανάλογα της πλήρους απασχόλησης. Πολιτική ΙΙΙa. Γιατί; Γιατί εκδίδει το χρήμα της, που ελεύθερα διακυμαίνεται στις αγορές.

    Αν υποθέσουμε ότι ο ιδιωτικός τομέας δαπανά πιο πολλά απ όσα εισπράττει και ταυτοχρόνως ο εξωτερικός τομέας έχει πλεόνασμα, η οικονομία θα βρεθεί με πληθωρισμό και κατά συνέπεια το κράτος θα επιλέξει την πολιτική Ιb με παράλληλη μείωση των δαπανών του.

    Γιατί; Γιατί το κράτος, η Κυβέρνηση, ασκεί ανεξάρτητη δημοσιονομική και νομισματική πολιτική.

    Παρ ολ’ αυτά οι πολιτικές που επιδιώκουν μακροχρόνιο δανεισμό του ιδιωτικού τομέα (I–S), δεν είναι βιώσιμες. Ο ιδιωτικός τομέας δρα με γνώμονα τις επιθυμητές αποταμιεύσεις του με τι όποιες θα μπορεί να καλύπτει τις υποχρεώσεις του και να έχει διαθέσιμο ρευστό πλούτο. Μακροχρόνιος υπερδανεισμός του ιδιωτικού τομέα είναι σημάδι κατάρρευσης του.

    Κατά συνέπεια η μοναδική βιώσιμη αναπτυξιακή λύση για μια οικονομία συνολικά είναι αυτή που προσδιορίζεται από τις πολιτικές ΙΙΙα, ΙV και Ιa, Γράφημα 8, όπου ο ιδιωτικός τομέας θα έχει πάντα πλεονάσματα και ο στόχος της Κυβέρνησης θα είναι η πλήρης απασχόληση και όχι τα πλεονάσματα.

    Γιατί; Γιατί κάθε Ελληνική Κυβέρνηση, εφ όσον θα εκδίδει το δικό της νόμισμα, δεν θα ελέγχεται από τους Θεοκράτες του Ευρώ, δεν θα εξαναγκάζεται να πράττει από Τραπεζίτες και θα είναι Κυβέρνηση που θα απολογείται στον Ελληνικό Λαό.

    Πιο απλά δεν γίνεται.

    Θερμές ευχαριστίες στον BabCav για τα διαγράμματα

    spyridonstalias@hotmail.com

    Νέα Υόρκη 17-10-2017

    http://greek-market-research.com/article/το-ακαθάριστο-εγχώριο-προϊόν-γιατί-απ/

  2. Το μέλλον της Ελλάδας

    Μπορεί κανείς εύκολα να υποθέσει το μέλλον της χώρας μας, διαθέτοντας τα εξής πολύ ασφαλή κριτήρια:

    (α) Το δημόσιο χρέος της στο 180% του ΑΕΠ της, το οποίο είναι εξαιρετικά μη βιώσιμο, άρα αδύνατον να χρηματοδοτηθεί από τις αγορές με λογικά επιτόκια – ενώ διαφαίνεται η αύξηση του στα επόμενα χρόνια. Ως εκ τούτου, δεν μπορούν να διενεργηθούν επενδύσεις εκ μέρους του κράτους – έτσι ώστε να στηριχθεί η ανάπτυξη με βάση την οικονομική εμπειρία δεκάδων χωρών, κυρίως της Μεγάλης Ύφεσης του 1930. Χωρίς ανάπτυξη βέβαια, δεν υπάρχει τρόπος εξόδου από την κρίση – πόσο μάλλον όταν επιβάλλονται παράλογα πρωτογενή πλεονάσματα 3,5% και 2% σε μία χώρα εντελώς κατεστραμμένη.

    (β) Το μη εξυπηρετούμενο ιδιωτικό χρέος της, το οποίο υπερβαίνει το 130% του ΑΕΠ της (περί τα 230 δις € έναντι ΑΕΠ 175 δις €) – με αποτέλεσμα να μην υπάρχει καμία δυνατότητα δανεισμού του ιδιωτικού τομέα, ακόμη και αν υποθέσουμε πως θα είχαν χρήματα οι τράπεζες. Επομένως είναι αδύνατες οι εγχώριες επενδύσεις, ακόμη και αν το επέτρεπε η ζήτηση (κατανάλωση) – κάτι που φυσικά δεν συμβαίνει, όταν μειώνονται συνεχώς τα πραγματικά εισοδήματα των Ελλήνων, αφενός μεν λόγω της ονομαστικής μείωσης μισθών και συντάξεων, αφετέρου λόγω των υπερβολικών φόρων που, μεταξύ άλλων, αυξάνουν τις τιμές.

    Είναι επίσης αδύνατες οι ξένες επενδύσεις αφού δεν υπάρχει ζήτηση – εκτός από αυτές με καθαρό κερδοσκοπικό χαρακτήρα (=εξαγορά δημοσίων και ιδιωτικών περιουσιακών στοιχείων σε εξευτελιστικές τιμές). Εάν υπενθυμίσει κανείς εδώ τα τεράστια προβλήματα της ΔΕΗ, η οποία φαίνεται πως προετοιμάζεται για να δοθεί δώρο στους μελλοντικούς νέους ιδιοκτήτες της χώρας, με δανεισμό 6,8 δις € έναντι τζίρου της τάξης των 5 δις € και με κέρδη εξαμήνου μόλις 14,4 εκ. € (γράφημα, πηγή Στούπας – εάν αφαιρέσει κανείς τα κέρδη 198,6 εκ. € λόγω πώλησης της ΑΔΜΗΕ ή 172 εκ. € σε επίπεδο ομίλου θα καταλήξει σε ζημίες περί τα 160 εκ. €), καθώς επίσης με επισφάλειες που υπερβαίνουν τα 2 δις €, θα κατανοήσει τα αδιέξοδα, στα οποία οδηγείται σκόπιμα η Ελλάδα – με την ανοχή των Πολιτών της, αφού η μη αντίδραση τους ερμηνεύεται ως σιωπηλή αποδοχή.

    (γ) Τον υπερχρεωμένο τραπεζικό της τομέα – ο οποίος ασφαλώς δεν μπορεί να στηρίξει δάνεια 240 δις € (εκ των οποίων κόκκινα τα 106 δις €), με καταθέσεις 120 δις €, καθώς επίσης με ουσιαστικά αρνητικά ίδια κεφάλαια.

    (δ) Το τρομακτικό ύψος της φορολογίας των επιχειρήσεων (άνω του 100%!), το οποίο καθιστά ασύμφορη κάθε είδους επένδυση – έστω εάν υπήρχε ζήτηση για να τη στηρίξει.

    (ε) Το διαλυμένο ασφαλιστικό σύστημα της Ελλάδας, το οποίο ευρίσκεται στα πρόθυρα της κατάρρευσης – επί πλέον στο μη βιώσιμο δείκτη εξάρτησης.

    (στ) Τη μη πρόθεση ονομαστικής διαγραφής χρέους εκ μέρους της Γερμανίας, η οποία προωθεί την ίδρυση ενός γερμανικού ΔΝΤ (ESM) για να μπορεί να διαχειρίζεται τέτοιου είδους καταστάσεις – με πρώτο υποψήφιο πειραματόζωο την Ελλάδα.

    (ζ) Την υιοθέτηση μιας πτωχευτικής διαδικασίας για τα κράτη της Ευρωζώνης, την οποία προωθεί επίσης η Γερμανία – όπου η Ελλάδα θα έχει ξανά το ρόλο του πειραματόζωου. Εν προκειμένω όταν ένα κράτος χρεοκοπεί, όπως συμβαίνει ήδη με τη χώρα μας, θα τοποθετείται αντίστοιχα με τις επιχειρήσεις ένας σύνδικος «πτώχευσης εν λειτουργία», στη θέση της κυβέρνησης – επίσημα αυτή τη φορά, ο οποίος θα (ξε)πουλάει τα περιουσιακά της στοιχεία, για να αποπληρωθούν τα χρέη της, δίνοντας λογαριασμό μόνο στους δανειστές της.

    (η) Την έξοδο από το ευρώ, αφού κατά την πρωσική κυβέρνηση η χρεοκοπία δεν μπορεί να συμβεί εντός της Ευρωζώνης – έτσι ώστε η εσωτερική υποτίμηση, η οποία έχει φτάσει ήδη στα όρια της χωρίς να ανακτηθεί η ανταγωνιστικότητα της Ελλάδας, να συνεχιστεί με μία κανονική πληθωριστική υποτίμηση. Στα πλαίσια αυτά, τα πραγματικά εισοδήματα και τα περιουσιακά στοιχεία των Ελλήνων θα υποτιμηθούν έμμεσα ακόμη περισσότερο – οπότε οι ιθαγενείς θα βιώσουν τον εφιάλτη της εξόδου από το ευρώ που φοβόντουσαν ανέκαθεν, σε μία πολύ χειρότερη μορφή του και χωρίς καμία μελλοντική προοπτική.

    Ολοκληρώνοντας, εκτός από τα παραπάνω αρνητικά δεδομένα, υπάρχουν ασφαλώς πολλά άλλα – αν και είναι αρκετά για να «ζωγραφίσουν» το σκοτεινό μέλλον μας, λόγω του οποίου δεν θα μπορούσαμε να συμβουλεύσουμε κανέναν να μείνει στην Ελλάδα (άρθρο). Η μοναδική μας λοιπόν ελπίδα είναι

    (α) αφενός μεν η σωστή εκμετάλλευση της γεωπολιτικής μας θέσης λόγω των συγκυριών που υπάρχουν – σύγκρουση των Η.Π.Α. με την Τουρκία, ενεργειακή σημασία της Ελλάδας στην περιοχή, συνειδητοποίηση εκ μέρους της υπερδύναμης των προθέσεων της Γερμανίας να δημιουργήσει ένα 4ο Ράιχ,

    (β) αφετέρου η «εξέγερση» των Πολιτών – έτσι ώστε να στηρίξουν τουλάχιστον τη διαπραγμάτευση μίας οποιασδήποτε κυβέρνησης, με στόχο την εύρεση μίας βιώσιμης λύσης.

    Εάν δεν συμβεί ούτε το ένα, ούτε το άλλο, η Ελλάδα θα μετατραπεί σε μία «μαύρη τρύπα», όπως πολλές άλλες χώρες στο παρελθόν (Λιβύη, Ιράκ, Γιουγκοσλαβία κοκ.) – σε μία περιοχή δηλαδή που δεν θα υπάρχει ως κράτος στο χάρτη, αλλά θα έχει τη μορφή ενός πολυπολιτισμικού προτεκτοράτου πλημμυρισμένου από άλλες φυλές, με τους ιθαγενείς ως θλιβερή και εξαθλιωμένη μειονότητα. Μπορεί βέβαια να κάνω λάθος, εύχομαι καλύτερα να μην επαληθευτώ ποτέ, αλλά οι ενδείξεις είναι εξαιρετικά σαφείς για να τις αγνοήσει ή για να αδιαφορήσει κανείς όσο αισιόδοξα και αν σκέφτεται.

    http://www.analyst.gr/2017/10/15/to-mellon-tis-elladas/

  3. Pingback: Η απλή αριθμητική της μνημονιακής κατάρρευσης του ΑΕΠ | Greek National Pride

  4. Μεγαλύτερη η αύξηση των θανάτων τα μνημονιακά χρόνια

    Monitor Jair Lazaro
    23.05.2018

    Συντάκτης:
    Μανόλης Γ. Δρεττάκης*
    Εχουμε αναφέρει ότι τα μέτρα των Μνημονίων αύξησαν τους θανάτους. Εδώ εξετάζουμε αναλυτικά την αύξηση αυτή.

    Επειδή υπάρχουν διαφορετικοί ρυθμοί μεταβολής των θανάτων από το ένα έτος στο άλλο, θα εξετάσουμε τη μεταβολή τους με βάση το σύνολό τους τις τρεις τελευταίες πενταετίες: την πρώτη (2001-2005), τη δεύτερη (2006-2010) και τη μνημονιακή τρίτη (2011-2015) στην οποία είναι εμφανείς οι συνέπειες των μέτρων των Μνημονίων.

    Η εξέταση της αύξησης των θανάτων γίνεται τόσο σε απόλυτους αριθμούς όσο και ανά 1.000 κατοίκους σε σχέση με τη μεταβολή (αύξηση ή μείωση) του συνολικού ΑΕΠ σε εκατ. ευρώ σε σταθερές τιμές του 2010 τις ίδιες πενταετίες. Τα στοιχεία είναι από τις βάσεις δεδομένων της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) και της Στατιστικής Υπηρεσίας της Ε.Ε. (Eurostat).

    Στοιχεία για τις αιτίες θανάτου τα έτη 2016 και 2017 δεν έχουν δημοσιευτεί ακόμα διότι ο έλεγχός τους απαιτεί πολύ χρόνο.

    Στην 1η στήλη του πρώτου μέρους του πίνακα δίνεται το συνολικό ΑΕΠ σε εκατ. ευρώ σε σταθερές τιμές του 2010 τις πενταετίες που προαναφέρθηκαν, στη 2η το σύνολο των θανάτων και στην 3η ανά 1.000 κατοίκους τις ίδιες πενταετίες. Στο δεύτερο μέρος του πίνακα δίνονται οι διαφορές από τη μια πενταετία στην άλλη.

    Από το δεύτερο μέρος του πίνακα φαίνεται ότι τη δεύτερη σε σύγκριση με την πρώτη πενταετία (στις οποίες δεν υπήρχαν επιπτώσεις Μνημονίων) σημειώθηκε αύξηση του ΑΕΠ και αύξηση των θανάτων και των θανάτων ανά 1.000 κατοίκους.

    Την τρίτη μνημονιακή πενταετία σε σύγκριση με τη δεύτερη πενταετία σημειώθηκε μεγάλη μείωση του ΑΕΠ σε σταθερές τιμές και μεγαλύτερη (σχεδόν διπλάσια) αύξηση του αριθμού των θανάτων σε σύγκριση με την αύξησή τους τη δεύτερη σε σχέση με την πρώτη πενταετία.

    Εξετάσαμε τις μεταβολές στους θανάτους από 23 νόσους το σύνολο των οποίων αντιπροσωπεύει το 97% των θανάτων και τις τρεις πενταετίες. Από αυτές η μεγαλύτερη αύξηση τη μνημονιακή πενταετία οφείλεται σε τρεις ομάδες νόσων.

    (α) Στην πρώτη ομάδα περιλαμβάνονται οι νόσοι στις οποίες η αύξηση των θανάτων την τρίτη πενταετία σε σχέση με τη δεύτερη ήταν μεγαλύτερη από την αύξησή τους τη δεύτερη σε σχέση με την πρώτη: υπερτασική νόσος, νοσήματα του νευρικού συστήματος, καρκίνοι των οργάνων του πεπτικού συστήματος και του περιτοναίου, νοσήματα άλλων τμημάτων του πεπτικού συστήματος, νοσήματα της ανώτερης αναπνευστικής οδού, αυτοκτονίες, καρκίνοι των οργάνων του αναπνευστικού συστήματος και των ενδοθωρακικών οργάνων και μια κατηγορία με τον τίτλο «Σημεία, συμπτώματα και ασαφώς καθορισμένες καταστάσεις» (αδιάγνωστες παθήσεις;).

    (β) Στη δεύτερη ομάδα περιλαμβάνονται οι νόσοι οι θάνατοι από τις οποίες μειώθηκαν τη δεύτερη σε σχέση με την πρώτη πενταετία, αλλά αυξήθηκαν την τρίτη σε σχέση με τη δεύτερη (άλλα νοσήματα του κυκλοφορικού συστήματος, ψυχικές διαταραχές και άλλα ατυχήματα – περιλαμβάνονται και όψιμες επιπλοκές)

    (γ) Στην τρίτη ομάδα περιλαμβάνονται οι νόσοι οι θάνατοι από τις οποίες μειώθηκαν τη δεύτερη σε σχέση με την πρώτη πενταετία, η μείωσή τους, όμως, την τρίτη πενταετία σε σχέση με τη δεύτερη πενταετία ήταν μικρότερη (ισχαιμική καρδιοπάθεια και νόσος των εγκεφαλικών αγγείων)

    Οι θάνατοι από τις τρεις αυτές ομάδες νόσων τη δεύτερη πενταετία ήταν κατά 5.653 λιγότεροι απ’ ό,τι την πρώτη, ενώ την τρίτη πενταετία κατά 42.134 περισσότεροι απ’ ό,τι τη δεύτερη.

    Εκτός, όμως, από τις τρεις παραπάνω ομάδες νόσων υπάρχουν και άλλες τρεις ομάδες στις οποίες το σύνολο των θανάτων τη δεύτερη σε σχέση με την πρώτη πενταετία αυξήθηκε κατά 22.861, ενώ την τρίτη πενταετία σε σχέση με τη δεύτερη μειώθηκε κατά 27.509.

    Οι κυριότερες νόσοι στις οποίες οφείλεται η μείωση αυτή είναι της ομάδας: νοσήματα της πνευμονικής κυκλοφορίας και άλλες μορφές καρδιοπάθειας και καρκίνοι άλλων μη καθορισμένων εντοπίσεων.

    Οι θάνατοι από τις νόσους αυτές είχαν αυξηθεί κατά 7.104 τη δεύτερη σε σχέση με την πρώτη πενταετία, ενώ την τρίτη σε σχέση με τη δεύτερη μειώθηκαν κατά 11.495 (δυστυχώς ο χώρος του άρθρου δεν επιτρέπει την αναλυτική παράθεση των δύο άλλων ομάδων ασθενειών).

    Η μείωση, όμως, του συνόλου των θανάτων από τις τρεις αυτές ομάδες ασθενειών δεν ήταν αρκετή για να αντισταθμίσει την αύξηση των τριών ομάδων ασθενειών που παραθέσαμε αναλυτικά.

    Σύμφωνα με όσα έχουν αναφερθεί από γιατρούς, ανάμεσα στις κύριες αιτίες στις οποίες οφείλεται η μεγαλύτερη αύξηση των θανάτων από τις τρεις ομάδες νόσων τη μνημονιακή πενταετία είναι: το στρες, η μη έγκαιρη πρόληψη, η οικονομική αδυναμία κάλυψης των δαπανών για τα αναγκαία φάρμακα, τα προβλήματα διατροφής, οι ελλείψεις σε νοσηλευτικό και ιατρικό προσωπικό και η υποχρηματοδότηση των νοσοκομείων κ.ά.

    Και οι αιτίες αυτές έχουν στενή σχέση με τη δραστική μείωση μισθών και συντάξεων και την εκτίναξη της ανεργίας στα ύψη τη μνημονιακή πενταετία.

    *Πρώην: αντιπρόεδρος της Βουλής, υπουργός και καθηγητής της ΑΣΟΕΕ

    Έντυπη έκδοση
    ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
    Τα Μνημόνια μείωσαν τον πληθυσμό (2011-2015)
    «33.508 επιπλέον θάνατοι, όσο η πόλη της Κέρκυρας, για το 2009-2014»

    https://www.efsyn.gr/arthro/megalyteri-i-ayxisi-ton-thanaton-ta-mnimoniaka-hronia

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.